Het Olifantentreffen: de grote wintertest van het motorrijden

Ergens in het Beierse Woud, in het holst van de winter, vult een dal zich met rook, sneeuw en enkele duizenden motorrijders die ervoor hebben gekozen het koud te hebben. Tenten klampen zich vast aan bevroren grond. Kampvuren sissen tegen natte sneeuw. Rijders in elke laag die ze bezitten duwen zwaarbeladen motoren door omgewoelde modder en smeltsneeuw, en ergens hoest een tweetakt tot leven bij temperaturen die elk verstandig mens binnen zouden houden. Dit is het Elefantentreffen, het Olifantentreffen, en voor de mensen die gaan is het het beste weekend van het jaar. Voor iedereen daarbuiten oogt het als waanzin. Beide dingen zijn waar.

Een bijeenkomst vernoemd naar een oorlogsmachine

De vreemde naam van het treffen is de sleutel tot zijn ziel. Hij gaat terug op de Zündapp KS 601, een grote, zware Duitse motor-met-zijspancombinatie. De militaire versie, groen geverfd en gebouwd om overal doorheen te sjouwen, kreeg de bijnaam Grüner Elefant, de Groene Olifant. Na de oorlog kwamen overtollige KS 601-combinaties in burgerhanden, en in de jaren vijftig begonnen hun eigenaren elkaar in de winter te ontmoeten om samen te rijden en te kamperen.

Die eerste bijeenkomst van "Olifant"-rijders gaf het evenement zijn naam en zijn grondgevoel: uithoudingsvermogen, kameraadschap, en een koppige weigering om het seizoen het motorjaar te laten beëindigen. Wat begon als een reünie voor een handvol zijspaneigenaren groeide langzaam uit tot een internationaal instituut.

De verhuizing naar het Beierse Woud

Het treffen woonde niet altijd in hetzelfde dal. Door de jaren zeventig en tachtig heen werd het bij Salzburg gehouden, waar het tot enorme omvang zwol, met menigten die op 20.000 tot 30.000 rijders werden geschat. Die populariteit werd zijn eigen probleem. Sinds 1989 wordt het Elefantentreffen gehouden in een dal bij Thurmansbang en Solla in het Beierse Woud, dicht bij de Tsjechische grens, in een natuurlijke kom die de vaste gasten simpelweg de Loh noemen. De locatie werd gekozen om een heel Olifantentreffen-achtige reden: hier boven, bij de Duitse bergen, is sneeuw zo goed als gegarandeerd.

Het vindt nu plaats in het laatste weekend van januari of het eerste van februari, georganiseerd door de Duitse motorrijdersbond (de BVDM). Elk jaar maken ergens tussen de 5.000 en 10.000 rijders de pelgrimstocht vanuit heel Europa, op alles van onberispelijke vintage combinaties tot gehavende avontuurmotoren en heerlijk onpraktische customspecials.

Terug voor de toekomst

Een deel van wat het Elefantentreffen bijzonder houdt, is dat het zich actief heeft verzet tegen comfortabel worden. Naarmate het evenement groeide, groeide ook de verleiding om het te verzachten: uitgebreide verwarmde tenten, generatoren, spullen die per busje werden aangevoerd. Voor de puristen miste dat het hele punt. Het treffen hoort zwaar te zijn.

Dus voor de editie van 2015 voerden de organisatoren regels in onder een heerlijk Duitse vlag: Zurück für die Zukunft, "Terug voor de toekomst." De regels duwden het treffen terug naar zijn sobere wortels. Van deelnemers wordt verwacht dat ze binnenrijden op straatlegale motoren of zijspannen en hun eigen kampeeruitrusting op de motor meenemen, in plaats van alles tot aan de rand te trailerén en uit te laden. Niet vals spelen met de kou. Wil je bij het Olifantentreffen zijn, dan moet je het verdienen zoals de KS 601-rijders het deden: op twee (of drie) wielen, in de sneeuw, met wat je kunt dragen.

Het Elefantentreffen is geen evenement dat je bezoekt. Het is een test die je doorstaat, en daarna blijft terugkomen om opnieuw af te leggen.

Waarom in vredesnaam gaan ze?

Vanaf de warme kant van een raam slaat het nergens op. Kamperen in een bevroren dal, handen te verkleumd om een rits te bedienen, laarzen doorweekt, voor de lol? Maar praat met iemand die het heeft gedaan en dezelfde thema's komen terug.

• De kameraadschap. Gedeelde ontbering verbindt mensen sneller dan gedeeld comfort ooit kan. Een vreemde die je om middernacht helpt je motor uit de sneeuw te graven, is tegen de ochtend een vriend.
• De sfeer. Vuurgloed, houtrook, het schijnsel van duizend kampen tussen de bomen, de belachelijke vindingrijkheid van de custommotoren en zelfgebouwde kacheltjes. Het is oprecht mooi.
• Het bewijs. Door een Europese winter naar een bergdal rijden en het weekend overleven is een prestatie. Je gaat naar huis met iets gedaan dat de meeste rijders nooit zullen doen.
• De traditie. Voor velen is het een jaarlijks ritueel, decennia diep, dat hen terugbindt aan de generaties rijders die vóór hen in ditzelfde dal bevroren.

Een heel ander soort treffen

Het Olifantentreffen staat aan de tegenpool van iets als de Distinguished Gentleman's Ride. De een is een warme meiochtend in een net pak, de ander een januarinacht in een sneeuwbank. Toch zijn het neven onder de huid, beide gebouwd op het simpele, krachtige idee dat motoren het best samen worden genoten, en dat de rit zelf maar de helft is.

Voor de winterrijders van de Loh is de kou niet de prijs van toegang. Het is het punt. Het filtert de mooiweermenigte eruit en laat alleen de echte gelovigen over, opeengepakt rond hun vuren, iets doend dat schitterend, uitdagend zinloos is, en genietend van elke bevroren minuut. Als je ooit het diepe, licht krankzinnige hart van de motorcultuur wilt begrijpen, breng dan één weekend door in dat dal. Pak alleen meer lagen in dan je denkt nodig te hebben.